Kürt Siyasetçilerin Ortak Paydası RANT

 

Şimdi, tabii ben gazeteci değilim. Ve ne yazık ki, hiç bir olayın bırakın perde arkasını, perde önünü bile medyadan öğrenemezsiniz; o kadar yalapşap, o kadar salapati, o kadar düzensizdir medya. Hâl böyle olunca, meğer ki yüksek düzey bir istihbarat elemanı olasınız, size, bize kalan genel resimden yorum çıkarmaktan ibaret oluyor. Bunun da yetersiz olduğu kadar tehlikeli olduğu açık. Elde yeterli veri olmayınca, “akıl yürütmek” zorunda kalıyorsunuz, bu da bizi gerçekdışı değerlendirmelere götürebiliyor. Bir dönemin sofistleri gibi, kendimizi atın ağzında kaç diş olduğunu kalkıp sayacağımıza “düşünerek” sapmaya çalışır oluyoruz! Komplo teorilerine dalma tehlikesi bir yana, spekülasyon gibi işlevsiz bir faaliyet içinde debelenip durmak da kaçınılmaz oluyor. Bütün bunları söyledikten sonra, Wilson toplantısı ne ilk ne de son olduğuna işaret edeyim. Varsa bir farkı, dağda değil de göz önünde toplanılması ki, belki de buna bile şükretmek lâzım. Federasyon talebi de yeni değil! Benim bildiğim en az 40 yıldır konuşulduğu. Hatırlarsınız, TİP’in 1969 kongresinde resmiyete dökülmüştü. Wilson kahvaltısının “gerçek” nedeni dediğiniz de, kellim kellim lâyenfa! “Federasyon” talebi.

 

 

- Dünyada hâlen 200 kadar devlet ve yaklaşık 5,000 kadar da “etnik grup” var. Yeni Dünya Düzeni, küresel köy filân derken, grup-aidiyetlerinin yeniden dirildiği, “Yeni kabilecilik” denilen dönem yaşanıyor. “Yeni kabilecilik,” etnik grupların parçası oldukları ulusal devletlere egemen olmak mücadeleleri olarak tanımlanıyor. Ortak noktaları; mücadelenin doğru ya da yanlış (daha doğrusu kurgulanmış) bir tarihi bir arkaplânı olması; insanların sığınmacı ya da göçmen olarak bir başka devletin topraklarında yaşıyor olmaları; insanları kendi seçimleri olmayan bir devletin topraklarında yaşamaya zorlayan bir sınırın ya sömürgecilerin dayatmaları ya da dönemin egemen güçleri tarafından keyfi olarak çizilmiş olması; ulusal devletin sınırları içinde yaşayan çoğunluğun, sayıca az olanların demokratik haklarını vermiyor olmaları; ya da, tam tersi, ulusal devlet içindeki küçük bir azınlığın ülkenin ekonomik, siyasî ve askerî gücünü elinde tutması; ulusal devletin yerleşik toprakların asıl sahiplerinin (Kızılderililer, Avusturalya Aborijinleri gibi) sömürgeci güçler tarafından yeryüzünden silinme noktasına getirilmiş olması; farklı dinler ya da mezheplerden olmaları. Bizim Güneydoğu sorunumuzun bu koşulların herhangi birine uydurularak savunulur hâle getirilmesi, ayrılıkçı taleplerin “haklı” bulunması hem geçmişin hem de şimdini epey tahrifatını gerektirir ki, bunlar kolay işler değildir. Ne ki, zor oyunu bozar diye de bir gerçek vardır. PKK de bu yolu deniyor zaten.

 

 

Hayır, “çok” şöyle dursun, muğlak olmakla birlikte, “Kürtçe” diye bilinen diller manzumesinin köken farklılığından öte dişe gelir bir “ötekilik” de görmüyorum.

 

 

Olmaz mı?! Maurice Barres denilen sömürgeciliğinin akıl hocası Fransız’ın kitabının henüz mürekkebi kurumadı. Hatırlarsınız, “Çalışabileceğimiz elit entelektüel bir zümreyi nasıl meydana getirebileceğiz,” diye dertleniyordu, “Kökünden koparılmamış, kendi ölçüleri içinde gelişmesini sürdüren, aile gelenekleri içinde yaşayan ve böylece bizimle yerli yığınlar arasında bir bağ bir bağ görevi yüklenebilecek Doğuluları nereden bulacağız? Bizim gelenekteki politikamızın tavsiye edilebilecek şeklini oluşturacak anlaşmalar ve bağlantılar arasındaki akrabalıkları ‘Kendi ulusal kaderinin geleceği adına’ bizim zihin gücümüzle bir arada olmak zevkini uyandırmamız gerekir.” Rahmetli Anter’den, Leyla Zana’ya, Baydermir’e kadar bu “aydın”lar nereden çıktılar sanıyorsunuz?

 

 

 

- Doğrusunu isterseniz, ben dışarı kültür ihraç etmeye harcayacağımız zaman ve parayı, kendi ülkemizde kendi halkımız için kullanmanın daha verimli olacağını düşünüyorum. Sizi temin ederim, meselâ, İngiliz kültürün kurslarıymış, sergileriymiş, bir Margaret Thatcher’in Falkland kükremesi kadar etkili değil.

 

 

Seçici algılama! Az önce de işaret etmeye çalıştım, en az 40 yıl önce aleniyete dökülen bir çabadan bahsediyoruz. Unutmayın, 1915’de İngilizler bölgeye 100 küsur mükemmel Kürtçe (ve lehçeleri!) konuşan siyasî subay göndermiş, çalışıyorlardı. Misyonerler daha 1820’lerde buradaydılar ve bini bir paraydı. Bu bölgenin kuzeyinde -Hazar havzasından bahsediyorum- ve güneyinde trilyon dolarlarla ifâde edilen petrol yatakları olduğu sürece, “ayrılacak” birileri mutlaka bulunacaktı! En uygun etnik grup da elbette Kürtler olacaktı. Çeçenler, salt millî duygularla, tahriksiz mi kıpırdadılar sanıyorsunuz? Soros oralarda ne yapıyor? Hesaplanmış, dayatılmış, aydınları yetiştirilen bir hareket olduğunu düşünürseniz, yığından çekeceğiniz ilk dosyanın Güneydoğu olacağı açıktır.

 

“Güç.” Başta gelen askerî-endüstriyel güç. Allah’tan kendilerini beğenmişlikleri, başka medeniyetleri doğru okumalarını engelliyor da, ayaklarına dolanabiliyor. Yoksa, emperyalizm, kolay iş değildir. Edebiyatçınızdan, “bilim” adamınıza kadar keşif kollarınızı yetiştirecek, subaylarına Kürtçe öğretmeye daha asrın başında, ortada fol yok yumurta yokken başlayacaksınız. Öngörü, sebat, ince ayar, hırs hepsi var.

- Başta, benzer dünya görüşü. Sonra, paylaşılacak ya da adâletsiz paylaştırılan bir şeylerin yokluğu; sonra, Batı anlamında milliyetçilik/ırkçılık nedir bilinmemesi; sonra ayrılıkçılığın bir “rant” hâline gelmemesi. Ne olduysa 1800’lü yıllarda başladı ki, bu da Avrupa emperyalizminin bir vakıa olmasıyla çakışır.

 

 

Bakın, bizimki kadar büyük bir imparatorluğu tasfiye eder de, kıyaslama ile minicik Anadolu’ya sıkıştırırsanız, benim Arnavut ya da Boşnak akrabalarım varken, sizin, meselâ, Giritli ya da Çeçen, ya da Arap, ya da Kürt atalarınızın olması normaldir. Meğer ki, “üstün ırk” formülüne bel bağlamış bir ırkçı olasınız, hiç bir şey ifâde etmeyen geçmişlerdir bunlar. “Mozaik” diye Rusya gibi 136 etnik grubun yaşadığı, Ortodoksluktan, Hıristiyanlığa, Müslümanlık’tan Budizme, beş temel dinin ve yüzlerce (abartmıyorum!) mezhebin yaşadığı ülkelere derler! Rusya gibi, Endonezya gibi, Amerika gibi, sayın artık... Kürtlerin “Aryan” olmadığını söylerken, “Aryan” diye bir ırkın kurmaca olduğunu hatırlatıyorum! Dikkat buyurun, söylemiyor, hatırlatıyorum! Hangi haysiyet sahibi tarihçi, antropolog, dilbilimci, sosyologu okusanız bunun böyle olduğunu öğrenirsiniz. Bu bakımdan, benim bozduğum “ezber” değil, cehalet ve cehaleti sömüren propagandadır! Tek benim gayretimle de olmaz; başta Kürt aydınlarının kendileri, okumak, öğrenmek lâzım! Öyle von Papen buyurdu diye olmuyor, hatta gülünç oluyor bu söylemler!

 

 

Efendim, demin anlatageldiğim sebeplerden! Tavuk kümesine tilki sokmadığınız sürece, ki bu “tilki” bilimsel ses veren bir nazariye ya da düpedüz bir böl-yönet sömürgecisi olsun, insanlar niye birlikte olmak istemesinler ki?! Kimse kimsenin tavuğuna kış dememiş yaşayıp giderken, hangimiz bir diğerimize selam vermeden önce şeceresini sorarız? Neden soralım?

 

 

Son sorunuzdan başlayalım, hayır, Kürtçe konuşan insanların hep bir ağızdan tekrarladıkları homojen bir talepleri yok. Henüz yok, çünkü Kürtçe konuşan insanlar yekpare bir blok değiller, çünkü, ne homojen bir dilleri, ne homojen bir tarihleri, ne de homojen çıkarları var. Kürt kimliği altında siyasete soyunanlara gelince; ne kendileri homojen çıkarları temsil ediyorlar, ne de seçmenleri homojen. Bir kördöğüşüdür ki, varsa bir ortak paydası, ranttır, itibardır. Sol siyasetten çıkmaları doğaldır, çünkü bu insanları siyaset sahnesine çıkaran, görünülürlük kazandıran Türkiye’nin sol akımlarıdır. “Türk solu”nun komünizmin sevimsiz yüzünden kurtulup (ki, bunu da SSCB’nin yıkılışına borçluyuz) kendisini “liberal” cenaha entegre etmesi, Kürt kimliği altında siyaset yapmak isteyenlere de yeni bir kapı açtı. Üstelik, daha mümbit bir kapı açtı, çünkü Komünizm kötü şöhreti, liberalizmde yok. Ya da henüz, 2000’li yılların ilk on senelerinde yok.

2023- Ortadoğu coğrafyasında siyaseti ittifaklar ve düşmanlar şekillendiriyor. Başta Türkiye olmak üzere bölgede yaşayan Kürtler bu ittifaklar siyasetinden nasıl etkileniyor? Bir aşama ilerisinde yarın bu ittifaklar siyaseti Kürtleri nasıl bir duruma taşır?

 

Aşiret toplumlarında bugün biriyle yarın başkasıyla ittifak kurmak hep vardı, hâlen de var. Ben kendi adıma Kürtlerin binlerce yıldır yaşadıkları bu coğrafyada bir devlet kuracak donanımı elde edememiş, Osmanlı’nın enkazından bile kendilerine bir devlet oyamamış olmalarının nedenini aşiret düzenini inatla yüceltmelerine bağlamak eğilimindeyim. Bu tutumlarının, bugünden yarına değişeceğini gösteren emareler de görmüyorum. PKK’nın kendi halkına bile yar olmayan ayan beyan bir terör örgütü olduğunu görmezden gelme çabalarının da aynı ruh hâlinden kaynaklanabileceğini düşünüyorum. Çamurdan olsun bizim olsun şeklindeki tutum sürdükçe, eleştiri mekanizması işlemedikçe, bugün Amerika, yarın Rusya savrulup duracaklar diye korkuyorum. Öte yandan, makul olan, Türkiye sağlam bir şemsiye olduğu sürece, bizim kan kardeşlerimizle birlikte ve dünyayı doğru okuyarak yaşayıp gitmemizdir.

 

“Dağ Türkü” icadı bence hissedilen bir yakınlığın ifâdesidir; üvey kardeşim demeye dili varmamış, kan kardeşim tanımını akıl edememiş sanki. Ha şimdi şu soru da sorulabilir, niye Kürt, Türk’ten de, Türk Kürt’ten değil? Meselâ, neden “ova Kürt’ü” diye bir tanım doğmamış? Bana sorarsanız bunun nedeni Türk tarihinin Orhun anıtlarının da kanıtladığı gibi, daha “dokümente” bir tarih olmuş olması. Hem daha belgeli, hem de daha aleni. “Kürt” diye bir topluluğun varlığı, 19.yüzyıldan önce bilinmiyor dahi. Oysa, daha 1088’de Papa İkinci Urban’ın “lânetlenmiş ırk” diye haykırdığı “Türk” var. Adamın nutku Ortaçağ Fransız edebiyatının en iyi metinlerinden birisi olarak bilinir: “O Frenk Irkı! Tanrı’nın sevdiği ve seçtiği ırk!...Kudüs yöresinden ve Konstantinopl’dan gelen elim raporlara göre lânetli bir ırk, Tanrı’dan bütünüyle uzak bir ırk, Hıristiyan topraklarını vahşice işgal etti..” diyerek gider. Söyleyeceğim, bu “kötü şöhretli” olduğu kadar da gündemden düşmeyen “Türk,” 2007’de de burada ve yine ama başa güreşiyor. Ve petrolsüz, doğal gazsız! Bundan böyle kendisine “ova Kürt’ü” dese de kimseyi inandıramaz! Ne yapalım, kendisine Türk diyen bizim gibilerin de böyle bir kaderimiz var. Üstelik, aman diyene kılıç çektiğimiz, meğer ki açık seçik düşmanlık etsinler, kimseyi dışladığımız görülmemiştir. Ne tuhaftır, örneğin, Nezan Kendal gibi bir “aydın” bile “Kemalist milliyetçilik” diye yerden yere vurduğu “ideoloji”nin müsebbibi olarak aşağıladığı “Munis Tekin Alp”ın, asıl adı “Moiz Kohen” olan bir Türk Yahudisi olmuş olmasının telmihini dahi düşünmek istemiyor. Nasıl “ırkçılar”dı ki, bu Türkler, hayatî belgelerini gayrimüslim birine yazdırdılar? Nasıl oluyor da 1932’de Türk Dil Kurumu’nun baş uzmanı Agop Dilaçar’dı?

 

 

Bahsettiğiniz “Batı” Türkiye’nin Batısıysa, yok böyle bir şey. İsteseniz de olamaz. Herkes herkesle iç içe çünkü.

 

 

Vallahi, benim hissettiğim petrol de orada, bizim kan kardeşlerimiz de; hani hep birlikte nemalansak ya da nemalansanız fena mı olur şeklindeki bir ütopyanın dillendirilmesi gibi bu. Kağıt üzerinde, hiç de fena olmayan bir mühendislik projesi ki, Koalisyon güçlerinin işine gelir. Tabiî, Rusya hariç diye eklemek lâzım. Öte yandan aman dikkatli olmak lâzım, zira biz tarihimiz boyunca resmî sınırlarımız dışında hiçbir yerden ekonomik fayda görmeyi beceremedik; tersine hep verdik. Veremeyecek duruma geldiğimizde de azar işittik, hatta ihanet gördük. Mısır’da Atatürk aleyhine söylenenleri duysanız, öfkeniz geçtikten sonra söyleyene acımaya başlıyorsunuz, öyle bihaber dünyadan. Endonezya’ya kadar gittik, şehit verdik, âlem petrolle döner, bugün bile sarayını olsun, kraliyet ailesini olsun, Endonezya petrolüyle ayakta tutarken, biz bir hindistan cevizi olsun getirebilmiş değilizdir. Bir de üstelik “demokratikleşme” fetvalarını dinleriz. Bana sorarsanız, herkesin sazlığı kendisine; didişeceklerse, kendi sazlıklarında didişsinler. Biz kendi turnalarımıza bakalım. Eğitimdi, sağlıktı, yerlileşmeydi, dünya kadar işimiz var yapacak.

 

 

İç çatışmadan kasıt, Kürt mahalle bakkalına Türk müşterisi, ya da tersi, saldırır mı gibi bir soru ise, hayır görmüyorum. Meğer ki, çok çok başarılı provokasyonlar olsun, husumetin sokaktaki insanlara bulaşacağına inanamıyorum. Olursa da, sağda solda bir kaç olayla sınırlı kalır sanıyorum. Ama buruluyoruz, tabiî. Fazla naz aşık usandırır darbımeselinin gerçeklik içerebileceğini de gözardı etmemek lâzım. Ne yapmak lâzıma gelince, donanımlı oldukları kadar da âdil, Kürt önderlerinin de yetişmesine yer açmak lâzım. Malûm, marifet iltifata tabidir.

 

(2023 Dergisi Şubat 2008)